Menu
Blog

Krótka historia yerba mate

Bardziej dociekliwi fani yerba mate mogą się zastanawiać skąd ta yerba się w ogóle wzięła, kto ją odnalazł i czy ma ona jakąś ciekawą historię.

Yerba mate pochodzi od Indian Guarani zamieszkujących tereny, na których obecnie istnieją plantacje yerby, czyli Paragwaj, Argentynę i Południe Brazylii. Jezuici, którzy przybywali w te rejony, początkowo kojarzyli yerba mate z używką i to diabelską!

Indianie Guarani cedzili liście yerba mate przez zęby lub przygotowywali napar z użyciem materiałowych woreczków, do których wsypywali susz. Yerba mate powoli zdobywała popularność wśród tamtejszych kolonizatorów, jednak za znaczące dla dalszego rozwoju uznaje się rozpoczęcie upraw przez Jezuitów.

Jezuici a yerba mate

Początkowo Jezuici uznawali tę roślinę za używkę o charakterze diabelskim i szkodliwym, ale z czasem przekonali się do spożywania yerba mate. Docenili korzyści dla organizmu, ale też finansowy aspekt uprawy ostrokrzewu. Uprawa i eksport z misji jezuickich stały się ich głównymi źródłami dochodu. Yerba mate miała stanowić alternatywę dla herbaty sprzedawanej w Europie.

Usunięcie zakonu Jezuitów i wygnanie z zajmowanych terenów

Gwałtowna zmiana nastąpiła w momencie, w którym Jezuici zostali wygnani z zajmowanych przez siebie terenów. Wówczas zabrali oni ze sobą wiedzę potrzebną do dalszej uprawy yerba mate, krok po kroku, od nasionka do krzaka. W następstwie na zbiory zostały ograniczone do roślin dziko rosnących. Tajemnicą, którą ze sobą zabrali, była wiedza na temat nasionek, które są otulone twardymi osłonkami i zasadzone w ziemi nie chcą wyrastać. Jezuici swoje nasionka pozyskiwali po przetrawieniu ich przez kury, które wydalały zmiękczone ziarna. Wcześniej nasiona rozsiewały dzikie ptaki. 

Powolny powrót do regularnych upraw

W XIX w. nastąpił powrót do pozyskiwania yerba mate z sadzonek. Początki regularnej uprawy ostrokrzewu paragwajskiego są związane z kulturą Gauchos (argentyński kowboj, hodowca bydła), którzy raczyli się naparem yerba mate codziennie rano,  przed wyruszeniem z bydłem w pole.

Przybycie polskich emigrantów do Ameryki Południowej i nasz wkład w produkcję yerba mate. 

Spośród wielu europejskich emigrantów przybywających na początku XIX wieku do Ameryki Południowej było wielu Polaków, o których się mówi do dziś. Niektórzy byli związani z rolnictwem i właśnie z yerba mate. Oczywiście najpopularniejszym nazwiskiem, znanym na całym świecie, jest Szychowski. Jan Szychowski, zasłużony wynalazca i producent yerba mate stworzył markę Amanda, która jest obecnie jedną z największych firm zajmujących się produkcją i sprzedażą yerby. Polskie nazwiska do dziś znane są w rejonach Misiones i Corrientes, gdzie produkuje się yerba mate.

Wartym odnotowania jest również fakt, że czyniono starania, aby rozpropagować yerba mate w Polsce. Osobą bezpośrednio związaną z podejmowaniem takich prób był Teofil Rudzki. Zainteresowanie nową rośliną było duże, jednak zgasiły je ówczesne wpływy zaboru rosyjskiego i niebotycznie wysokie cło na yerbę. Podobno yerba mate mogła być zagrożeniem dla interesów związanych z importem herbaty z Chin.